مىشناسيم . در مواقعى كه با گرمى و شيرينى گرد هم مىنشينيم و به غيبت هم مىپردازيم ببينيد كه با چه باريك بينى تمام خوبىها و بدىهاى اشخاص را از هم جدا مىكنيم . با اين دقت و روشنى كه ما مىتوانيم به اشياى خارج از خود بنگريم متأسفانه به خودمان با همين دقت نمىنگريم . وجود ما از براى ما حكم سنگر را دارد و ما مانند سربازى هستيم كه در سنگر نشسته و از سوراخ آن مواظب بيرون مىباشيم . اگر ما بتوانيم به توفيق حضرت حق و با توجه و فكر و انديشه در عواقب امور ، از خود خارج گرديم و از خارج وجود خودمان به خودمان بنگريم آن چنان كه ديگران به ما مىنگرند ، در آن صورت خود ما خواهيم توانست از براى خود معلم و مربّى نيكويى باشيم كه اين قدم اول بصيرت است . در دستورهاى حكيمانه آمده : طبيب خود باش . يعنى تو مريضى ، عنايت كن كه طبيب خودت باشى ، به امراض و دردهاى خود هم واقف باش و درصدد علاج آن امراض و مداواى آن دردها باش كه بى خبران از خود در ورطهء هلاكت و نابودى هستند . خود را فهميدن و به عيب خود واقف شدن ، خيرى است كه حضرت ربّ العزّه به انسان عنايت مىفرمايد . بصيرت نفس در روايات از امام صادق عليه السلام روايت شده : إذا أرادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْراً ، زَهَّدَهُ فِى الدُّنْيا ، وَفَقَّهَهُ فِى الدّينِ ، وَ بَصَّرَهُ عُيُوبَها ، وَ مَنْ اوتيهِنَّ فَقَدْ اوتِىَ خَيْرَ الدُّنْيا وَ الآْخِرَةِ . « 1 »

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 70 / 55 ، باب 122 ، حديث 28 ؛ الكافى : 2 / 130 ، حديث 10 .